|
STRATEGIA DZIAŁANIA
Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Gdańsku
na lata 2009 - 2012
SPIS TREŚCI
SPIS TREŚCI
1. Misja i działalność WFOŚiGW w Gdańsku
2. Ogólna charakterystyka województwa pomorskiego
3. Syntetyczna diagnoza stanu środowiska województwa pomorskiego i problemów
jego ochrony. Analiza SWOT
4. Cele i zadania strategii WFOŚiGW w Gdańsku
5. Uwarunkowania działania WFOŚiGW w Gdańsku
5.1. Uwarunkowania zewnętrzne
5.2. Uwarunkowania wewnętrzne
6. Główne założenia Wspólnej Strategii Działania NFOŚiGW i wojewódzkich funduszy
na lata 2009-2012
7. Priorytety strategii działania WFOŚiGW w Gdańsku
7.1. Cele i działania w zakresie gospodarki wodno-ściekowej i ochrony wód
7.2. Cele i działania w zakresie ochrony powietrza i ochrony przed hałasem
7.3. Cele i działania w zakresie gospodarki odpadami i ochrony powierzchni ziemi
7.4. Cele i działania w zakresie ochrony przyrody, informacji i edukacji
ekologicznej
8. Program finansowy
Strategia działania Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska
i Gospodarki Wodnej w Gdańsku na lata 2009-2012 ma na celu zdefiniowanie
najważniejszych celów i zadań stojących przed Funduszem
w najbliższych latach. Jest dokumentem otwartym - opracowane programy, zasady i
kryteria będą dostosowywane do obowiązującego prawodawstwa
i stanowionej przez samorząd województwa pomorskiego polityki ekologicznej.
Dokument ten stanowi kontynuację i rozwinięcie Strategii działania Wojewódzkiego
Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Gdańsku na lata 2005-2008.
Opracowywana corocznie na podstawie poniższej strategii lista zadań
priorytetowych stanowi uszczegółowienie głównych kierunków działań na dany rok.
Projekt strategii został przygotowany przez Zarząd Wojewódzkiego Funduszu
Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Gdańsku przy wykorzystaniu zapisów
„Wspólnej Strategii Działania Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i
Gospodarki Wodnej i wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej
na lata 2009-2012”.
1. MISJA I DZIAŁALNOŚĆ WOJEWÓDZKIEGO FUNDUSZU OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI
WODNEJ
W GDAŃSKU
Działalność wojewódzkich funduszy ochrony środowiska ma na celu wspieranie
przedsięwzięć wynikających z realizacji celów określonych w polityce
ekologicznej państwa poprzez wspomaganie finansowe zadań w ochronie środowiska i
gospodarce wodnej, spójnych z listami zadań priorytetowych, w formie
preferencyjnych pożyczek, dotacji i dopłat do oprocentowania preferencyjnych
kredytów i pożyczek.
Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Gdańsku działa na
podstawie ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz. U.
z 2008r., Nr 25, poz. 150, zm. Dz. U. z 2008r., Nr 111, poz. 708) oraz statutu
nadanego przez Ministra Środowiska w dniu 7 marca 2006r.
Misją WFOŚiGW w Gdańsku jest działanie na rzecz trwałego zrównoważonego
rozwoju województwa pomorskiego i strefy przybrzeżnej Bałtyku poprzez finansowe
wsparcie oraz pomoc w przygotowaniu i realizacji programów i przedsięwzięć
służących ochronie środowiska i gospodarce wodnej.
Środki Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w
Gdańsku, zgodnie z art. 405 pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo
ochrony środowiska, przeznaczone są na finansowanie ochrony środowiska i
gospodarki wodnej w celu realizacji zasady zrównoważonego rozwoju i polityki
ekologicznej państwa oraz na współfinansowanie projektów inwestycyjnych, kosztów
operacyjnych i działań realizowanych z udziałem środków pochodzących z Unii
Europejskiej niepodlegających zwrotowi.
Konieczność spełnienia wymagań związanych z ochroną środowiska stanowi jedno
z najważniejszych uwarunkowań rozwoju społecznego i gospodarczego województwa
pomorskiego. Prawne, finansowe i organizacyjne wymogi stawiane w ostatnich
latach stanowiły główne ramy uchwalanych i aktualizowanych programów ochrony
środowiska
i planów gospodarki odpadami. Doświadczenia pracowników WFOŚiGW w Gdańsku
w przygotowaniu i realizacji projektów inwestycyjnych wynikających z tych
programów stanowią gwarancję prawidłowej realizacji nowej Strategii Funduszu na
lata 2009-2013.
Lista zadań priorytetowych Funduszu jest opracowywana corocznie i obejmuje
najważniejsze przedsięwzięcia służące poprawie jakości życia mieszkańców oraz
ochronie środowiska
i gospodarce wodnej w województwie pomorskim.
Do priorytetowych działań WFOŚiGW w Gdańsku w województwie pomorskim należy
ograniczanie bezpośredniego dopływu zanieczyszczeń do wód przybrzeżnych Morza
Bałtyckiego, do wód powierzchniowych w zlewniach rzek oraz na obszarach
ochronnych zbiorników wód podziemnych stanowiących źródło wody dla potrzeb
komunalnych. Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Gdańsku
wspiera budowę, rozbudowę i modernizację oczyszczalni ścieków oraz budowę
systemów kanalizacyjnych dociążających istniejące oczyszczalnie zgodnie z
wymogami „Krajowego Programu Oczyszczania Ścieków”. Dużą wagę Fundusz przykłada
do zadań z zakresu ochrony przeciwpowodziowej oraz ochrony i poprawy stanu
jezior.
Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Gdańsku
współfinansuje przedsięwzięcia mające na celu osiągnięcie i utrzymanie
standardów jakości powietrza,
w szczególności na terenach miejskich, uzdrowiskowych, parków krajobrazowych i
leśnych kompleksów promocyjnych. Do istotnych zadań należy wspieranie
wykorzystania odnawialnych źródeł energii oraz kompleksowa modernizacja źródeł i
systemów zaopatrzenia w ciepło w miastach, jak również promocja programów
oszczędności energii i wody zarówno w sektorze komunalnym jak i w przemyśle.
Kompleksowego rozwiązania wymaga gospodarka odpadami komunalnymi oraz
unieszkodliwianie odpadów pochodzących z sektorów gospodarki. Zapobieganie
powstawaniu odpadów lub ograniczanie ich ilości oraz wdrażanie systemów ich
selektywnej zbiórki i nowoczesnych, zgodnych z wymaganiami ochrony środowiska,
technologii odzysku i unieszkodliwiania należy do priorytetowych zadań
Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Gdańsku na
najbliższe lata.
Wspierane będą przedsięwzięcia spójne z wojewódzkim planem gospodarki odpadami,
w szczególności systemy selektywnej zbiórki odpadów oraz budowa
ponadregionalnych zakładów zagospodarowania odpadów.
Województwo pomorskie jest jednym z najbardziej zróżnicowanych przyrodniczo
i krajobrazowo regionów Polski, a ochrona przyrody i krajobrazu oraz edukacja
ekologiczna należą do priorytetów działalności Funduszu.
Dotychczasowa działalność Funduszu mierzona konkretnymi efektami to udział
w najważniejszych inwestycjach ekologicznych na terenie województwa pomorskiego.

- Program ochrony wód Morza Bałtyckiego, w tym Zatoki Gdańskiej i Puckiej,
oraz Zalewu Wiślanego poprzez budowę systemów kanalizacji zbiorczej i rozbudowę
oraz modernizację oczyszczalni ścieków
- Modernizacja i rozbudowa oczyszczalni ścieków i systemów kanalizacji
sanitarnej w miastach i gminach województwa pomorskiego
- Programy ochrony rzek i jezior województwa pomorskiego
- Mała retencja
- Zabezpieczenie ludności przed powodzią i podtopieniami.
- Poprawa jakości powietrza na terenie województwa pomorskiego i dbałość o
utrzymanie jego standardów między innymi poprzez modernizację kotłowni lub
zmianę czynnika grzewczego
- Wykorzystanie odnawialnych źródeł energii
- Rekultywacja składowisk odpadów oraz gruntów zdegradowanych
- Wdrażanie systemów selektywnego zbierania odpadów oraz ich odzysku
i unieszkodliwiania
- Budowa ponadregionalnych zakładów zagospodarowania odpadów komunalnych
- Sporządzanie i realizacja planów ochrony rezerwatów przyrody i parków
krajobrazowych
- Programy edukacji ekologicznej i informacji o stanie środowiska
- Realizacja zadań z zakresu czynnej ochrony przyrody, mająca na celu ochronę
siedlisk przyrodniczych i bioróżnorodności województwa pomorskiego
- Krajowy i regionalny monitoring środowiska
- Budowa systemu przeciwdziałania poważnym awariom w ramach służb Wojewódzkiego
Inspektora Ochrony Środowiska oraz Państwowej i Ochotniczej Straży Pożarnej.
2. OGÓLNA CHARAKTERYSTYKA WOJEWÓDZTWA POMORSKIEGO*
Województwo Pomorskie jest położone nad Morzem Bałtyckim, stanowiąc w ramach
Unii Europejskiej integralną część Polskiego i Europejskiego Regionu
Bałtyckiego.
Strukturę terytorialną województwa tworzą:
- na poziomie powiatowym: 16 powiatów ziemskich i 4 miasta na prawach powiatu
- na poziomie gminnym: 123 gminy, w tym 25 miejskich, 17 miejsko-wiejskich i 81 wiejskich.
Województwo pomorskie zajmuje powierzchnię 18 293 km2, co stanowi 5,9 %
obszaru Polski. Mieszka w nim 2 199 tys. osób.
Linia brzegowa morza w województwie liczy 316 km (w tym Półwysep Helski 72 km),
co stanowi ponad 60 % linii brzegu morskiego kraju. Środowisko przyrodnicze
województwa wywiera znaczący wpływ na przebieg procesów ekologicznych w basenie
Morza Bałtyckiego.
Pomorze należy do najbardziej zróżnicowanych przyrodniczo i krajobrazowo
regionów Polski. Charakteryzuje się niezwykle urozmaiconą rzeźbą terenu i dużymi
różnicami jego wysokości.
Województwo należy do najbardziej zalesionych (trzecie miejsce w kraju) - lasy
pokrywają ok. 37 % jego powierzchni. Największe zwarte kompleksy znajdują się w
zachodniej części, wśród nich Bory Tucholskie - jeden z większych kompleksów
leśnych w Europie.
Na terenie województwa jest około 450 jezior o powierzchni większej niż 1 ha.
Około
1/3 powierzchni województwa zajmują przyrodnicze obszary chronione.
Jakość wód płynących jest na wielu odcinkach niezadowalająca, ale sukcesywnie
ulega poprawie. Obszar województwa stanowi część dorzeczy: Wisły, rzek Przymorza
i fragmentarycznie Odry. Główną rzeką regionu i Polski jest Wisła transportująca
przez teren województwa do Bałtyku wody wraz z zanieczyszczeniami pochodzącymi z
dwóch trzecich powierzchni kraju oraz także spoza jego granic. Stan czystości
rzek i mniejszych cieków uchodzących bezpośrednio do morza ma bezpośredni wpływ
na jakość wód Morza Bałtyckiego. W województwie położonych jest w całości lub
częściowo 21 Głównych Zbiorników Wód Podziemnych.
Położenie nadmorskie, duża liczba jezior i lasów, przyrodnicze obszary
chronione oraz dziedzictwo przyrodniczo-kulturowe umożliwiają rozwój różnych
form rekreacji i turystyki.
Rolnicza przestrzeń jest bardzo zróżnicowana zarówno pod względem jakości
gleby, jak i struktury agrarnej. Najwyższy potencjał agroekologiczny posiadają: Żuławy
Wiślane i Dolina Dolnej Wisły, zaś wysoki - obszary na północy (Równina Słupska,
Wysoczyzna Damnicka, Wysoczyzna Żarnowiecka) oraz na południu (Pojezierze
Krajeńskie). Szczególną szansą jest wykorzystanie wysokich wartości
turystycznych i rekreacyjnych i uzupełnienie ich o ekologiczną produkcję
żywności i nierolniczą działalność gospodarczą.
Gospodarka Pomorza ma charakter wielofunkcyjny. Rozwijają się tu zarówno
gałęzie tradycyjnie związane z morzem: budownictwo okrętowe i remonty statków,
przeładunki, żegluga, rybołówstwo i przetwórstwo ryb, jak i branże wysoko
wyspecjalizowane m.in. teleinformatyka, biotechnologia czy przemysł
farmaceutyczny. Coraz większe znaczenie mają usługi o znaczeniu ponadregionalnym
(nauka, szkolnictwo wyższe, ochrona zdrowia) jak również prężnie rozwijająca się
branża turystyczna.
Województwo jest regionem zurbanizowanym, wskaźnik ludności zamieszkującej w
miastach wynosi ok. 67 %. Największa intensywność użytkowania i zagospodarowania
wyróżnia tereny położone nad Zatoką Gdańską - obszar metropolitalny, który
zamieszkiwany jest przez ok. 55 % mieszkańców województwa. Gęstość zaludnienia w
województwie zbliżona jest do średniej krajowej i wynosi 120 osób/km2.
3. SYNTETYCZNA DIAGNOZA STANU ŚRODOWISKA WOJEWÓDZTWA POMORSKIEGO I PROBLEMÓW
JEGO OCHRONY, ANALIZA SWOT*
ZASOBY
- Nadmorskie położenie
- Tereny korzystne dla rozwoju energetyki wiatrowej i słonecznej
- Duże zasoby wód podziemnych i powierzchniowych
- Znaczna lesistość ok.37 % i duży potencjał produktywności biotycznej lasów.
- Atrakcyjność krajobrazowa i przyrodnicza
OCHRONA PRZYRODY I KRAJOBRAZU
- Duża liczba różnorodnych form ochrony przyrody i krajobrazu (14 OSO Natura
2000, w tym obszary morsko – lądowe, 51 SOO Natura 2000, w tym obszary znajdujące się
na granicy województw, 2 parki narodowe, 125 rezerwatów przyrody, 9 parków
krajobrazowych – w tym 2 częściowo, 43 obszary chronionego krajobrazu, 2.005 pomników przyrody,
7 stanowisk dokumentacyjnych przyrody nieożywionej, 331 użytków ekologicznych)**
- Spójność przestrzenna systemu obszarów chronionych w centralnej części
województwa.
INFRASTRUKTURA OCHRONY ŚRODOWISKA
- Wysoki procent zaopatrzenia ludności w wodę ze zbiorczej sieci
wodociągowej (97,2% w miastach i około 80% na terenach wiejskich).
- Wyposażenie miast województwa w mechaniczno-biologiczne oczyszczalnie
ścieków, obsługujące łącznie 92,3% ludności miast. Wśród oczyszczalni miejskich
95,5 % to obiekty typu biologicznego z podwyższonym usuwaniem biogenów.
- Wysoki poziom redukcji emisji pyłów do atmosfery z największych emitorów
STAN ŚRODOWISKA, W TYM EKOLOGICZNE WARUNKI ŻYCIA LUDZI
- Bogate, zróżnicowane środowisko przyrodnicze i znaczny udział struktur
seminaturalnych, o dużej bioróżnorodności, rekompensujących obniżone warunki
życia ludzi na terenach zurbanizowanych
- Generalnie korzystny stan aerosanitarny z wyjątkiem centrów miast i ich
dzielnic przemysłowych
- Dobry stan sanitarny wód przybrzeżnych umożliwiających otwarcie kąpielisk i uprawianie sportów wodnych.
- Duża liczba jezior, w tym jezior lobeliowych, w dobrym stanie ekologicznym
MONITORING ŚRODOWISKA, INFORMACJA I EDUKACJA EKOLOGICZNA
- Rozbudowany system kształcenia kadr ochrony środowiska na poziomie
szkolnictwa wyższego
- Sieć ośrodków oferujących atrakcyjne formy edukacji ekologicznej i
udostępniających informacje o środowisku
- Funkcjonowanie pomorskich portali internetowych umożliwiających dostęp do
informacji o stanie środowiska
- Funkcjonowanie systemu automatycznego monitoringu jakości powietrza
spełniającego wymagania krajowe i UE.
ZASOBY
- Nadmierne rozdrobnienie przestrzenne lasów w skali regionalnej i
osłabienie ich kondycji ekologicznej, przede wszystkim w wyniku antropopresji i
chaotycznej urbanizacji
- Mały potencjał surowcowy obszarów lądowych.
- Obszary o korzystnych warunkach dla rozwoju energetyki wiatrowej często
położone są na trasach ptasich wędrówek, terenach lęgowych lub miejscach
zerowania ptaków
- Utrata nadmorskich terenów o cennych walorach przyrodniczych na rzecz innych
funkcji społeczno-gospodarczych
- Postępująca eutrofizacja jezior
- Obniżenie liczebności populacji i zróżnicowania gatunkowego ryb w Zatoce
Puckiej i Gdańskiej
- Brak zasobów wody pitnej o wymaganej jakości na terenie Żuław.
OCHRONA PRZYRODY I KRAJOBRAZU
- Słaby rozwój systemu obszarów chronionych w zachodniej części województwa
- Brak korytarzy ekologicznych
- Mała powierzchnia wielu rezerwatów przyrody
- Mała skuteczność egzekucji powszechnego i lokalnego prawa ochrony przyrody i krajobrazu
- Brak miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, planów ochrony
obszarów Natura 2000, części parków krajobrazowych i rezerwatów
- Nadmierna synantropizacja środowiska
- Presja na ograniczanie populacji gatunków chronionych, uznawanych za
szkodliwe i konfliktowe
- Niewystarczające rozpoznanie stanu środowiska przyrodniczego i jego obecnych
oraz potencjalnych zagrożeń
- Pojawienie się gatunków obcych roślin i zwierząt.
INFRASTRUKTURA OCHRONY ŚRODOWISKA
- Dysproporcje w wyposażeniu w infrastrukturę wodno-ściekową pomiędzy
miastami a obszarami wiejskimi. Na terenach wiejskich tylko ok. 33 % ludności korzysta z
sieci kanalizacyjnej.
- Duża liczba lokalnych, małych źródeł zanieczyszczenia wód, odprowadzających
ścieki o wysokim stężeniu zanieczyszczeń
- Niski stopień odzysku odpadów komunalnych; składowanie jest dominującą metodą
zagospodarowania odpadów
- Składowanie odpadów komunalnych na 50 składowiskach, z czego tylko 3
funkcjonują jako nowoczesne obiekty regionalne, wybudowane bądź zmodernizowane w
ramach zakładów zagospodarowania odpadów
- Konieczność zamknięcia i przeprowadzenia rekultywacji do końca 2009 r. co
najmniej
27 składowisk, gdzie obecnie unieszkodliwiane są odpady komunalne
- Nagromadzenie dużej ilości odpadów przemysłowych oraz ograniczona
rekultywacja ich składowisk
- Niski stopień selektywnej zbiórki odpadów niebezpiecznych
- Niski stopień redukcji emisji gazowych zanieczyszczeń atmosfery
- Mały udział odnawialnych źródeł energii w bilansie źródeł ciepła.
STAN ŚRODOWISKA, W TYM EKOLOGICZNE WARUNKI ŻYCIA LUDZI
- Niezadowalająca jakość wód powierzchniowych i płytkich wód podziemnych
- Niekorzystne warunki aerosanitarne w centrach miast i w ich dzielnicach
przemysłowych; występowanie obszarów wymagających opracowania programów
naprawczych
- Niekorzystne warunki akustyczne w części dużych miast oraz wzdłuż głównych
ciągów komunikacji samochodowej i kolejowej
- Duże zmiany struktury troficznej ekosystemów morskich.
- Niepełny dostęp do wody pitnej o wymaganej jakości.
MONITORING ŚRODOWISKA, INFORMACJA I EDUKACJA EKOLOGICZNA
- Ograniczona reprezentatywność sieci punktów pomiarowych stanu środowiska
- Brak monitoringu biologicznego środowiska przyrodniczego na terenie
województwa oraz wód morskich.
- Brak kompleksowego monitoringu środowiska, w tym ekosystemów morskich
- Słabość pozarządowych organizacji ekologicznych
- Słabe zainteresowanie mediów tematami związanymi z ochroną środowiska, mała
liczba dziennikarzy posiadających wiedzę z tej dziedziny.
ZASOBY
- Zrównoważone wykorzystywanie dużego, zróżnicowanego potencjału środowiska
przyrodniczego województwa jako podstawy jego rozwoju gospodarczego
- Racjonalizacja obciążenia rekreacyjnego nadmorskich i pojeziernych struktur
przyrodniczych
- Duże możliwości retencjonowania wody, w tym w ramach tzw. małej retencji
- Wzrost lesistości województwa oraz przebudowa drzewostanów zgodna z typem
siedliska
- Odtworzenie bioróżnorodności przybrzeżnych wód morskich
- Występowanie w polskiej strefie ekonomicznej Bałtyku udokumentowanych zasobów
ropy naftowej i gazu ziemnego
- Tworzenie korytarzy ekologicznych
- Odtwarzanie bioróżnorodności Zatoki Puckiej
- Wzrost aktywności ekologicznych organizacji pozarządowych działających na
terenie województwa pomorskiego.
OCHRONA PRZYRODY I KRAJOBRAZU
- Występowanie walorów przyrodniczych stanowiących atrakcje turystyczne o
randze europejskiej
- Wdrażanie trójochrony, czyli zintegrowanej ochrony walorów przyrodniczych,
kulturowych i krajobrazowych
- Działalność ośrodków naukowych, organizacji pozarządowych oraz parków
narodowych i krajobrazowych w zakresie czynnej ochrony przyrody
- Wdrażanie programów rolnośrodowiskowych
- Uchwalanie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego zgodnych z
zasadą zrównoważonego rozwoju
- Uchwalanie planów ochrony dla obszarów Natura 2000, parków krajobrazowych i rezerwatów przyrody
- Wyznaczanie obszarów Natura 2000.
INFRASTRUKTURA OCHRONY ŚRODOWISKA
- Możliwość finansowania dużych zadań inwestycyjnych infrastrukturalnych ze
środków UE w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko
- Wykorzystanie rezerw przepustowości w oczyszczalniach ścieków oraz
zwiększanie stopnia skanalizowania, w szczególności obszarów wiejskich
- Ochrona zasobów wód podziemnych
- Wdrażanie systemów selektywnego zbierania odpadów komunalnych u źródła
- Likwidacja nielegalnych składowisk odpadów
- Budowa ponadregionalnych zakładów zagospodarowania odpadów.
STAN ŚRODOWISKA, W TYM EKOLOGICZNE WARUNKI ŻYCIA LUDZI
- Spadek ilości ścieków komunalnych i przemysłowych w efekcie racjonalizacji
zużycia wody
- Spadek zanieczyszczeń przedostających się do środowiska
- Spadek ładunku większości zanieczyszczeń odprowadzanych ze źródeł punktowych i rzekami do Morza Bałtyckiego oraz poprawa stanu czystości jego wód
- Stała poprawa stanu sanitarnego wód kąpielisk morskich i otwarcie większości
z nich dla użytkowania
- Tendencja poprawy warunków aerosanitarnych, przy spadku poziomu
zanieczyszczeń energetycznych (dwutlenek siarki, dwutlenek węgla) i wzroście
zanieczyszczeń komunikacyjnych (głównie tlenki azotu)
- Rewitalizacja starych założeń parkowych, wzrost liczby parków i terenów
zielonych
- Rozbudowa sieci ścieżek rowerowych.
MONITORING ŚRODOWISKA, INFORMACJA I EDUKACJA EKOLOGICZNA
- Wzrost świadomości ekologicznej mieszkańców województwa i poziomu
akceptacji dla działań proekologicznych
- Upowszechnienie dostępu do informacji nt. stanu środowiska
- Uspołecznienie procedur ocen oddziaływania na środowisko
- Rozwój Regionalnego Monitoringu Atmosfery
- Duża różnorodność działań edukacyjnych skierowanych do mieszkańców i turystów
- Rozwój działalności centrów informacji i edukacji ekologicznej
- Wzrost liczby ekologicznych organizacji pozarządowych i ich aktywności
- Wzrost roli mediów w edukacji ekologicznej i przekazywaniu informacji o
stanie środowiska.
ZASOBY
- Utrata przyrodniczych walorów strefy nadmorskiej i pojezierzy w wyniku
antropopresji spowodowanej nadmiernym zainwestowaniem i intensywnym ruchem
turystycznym.
- Zanieczyszczenie zasobów wód podziemnych
- Naruszenie względnej równowagi ekologicznej lasów na skutek nadmiernej ich
gospodarczej eksploatacji
- Niestabilne ilościowo i gatunkowo zasoby ichtiofauny morskiej
- Degradacja ekosystemu Zatoki Gdańskiej, Puckiej i Zalewu Wiślanego
- Brak możliwości zintegrowanego zarządzania zasobami Zalewu Wiślanego,
podzielonego granicą województw i państw
- Wzrost liczby i liczebności populacji gatunków obcych.
OCHRONA PRZYRODY I KRAJOBRAZU
- Degradacja środowiska przyrodniczego obszarów chronionych takich jak:
Natura 2000 oraz parki krajobrazowe: Nadmorski, Kaszubski, Trójmiejski, Mierzeja
Wiślana.
- Utrata różnorodności biologicznej (wewnątrzgatunkowej, międzygatunkowej i
ponadgatunkowej)
- Pogłębiający się brak akceptacji społecznej dla tworzenia nowych form ochrony
przyrody i krajobrazu
- Zniszczenie korytarza ekologicznego doliny Wisły w wyniku ewentualnej budowy
kaskady dolnej Wisły
- Intensyfikacja konfliktów społecznych na obszarach chronionych i w ich
otoczeniu
- Pogłębienie braku skuteczności egzekucji powszechnego i lokalnego prawa
ochrony przyrody
- Postępująca degradacja krajobrazu poprzez nieuporządkowaną urbanistycznie
zabudowę.
INFRASTRUKTURA OCHRONY ŚRODOWISKA
- Umiarkowany rozwój sieci kanalizacji sanitarnej na obszarach wiejskich
- Ograniczone możliwości zintegrowanego zarządzania gospodarką wodną na
podzielonych granicą wojewódzką Żuławach Wiślanych
- Przyrost masy odpadów komunalnych oraz brak znacznego postępu we wdrażaniu
systemów selektywnego zbierania odpadów u źródła
- Na terenach wiejskich niedostatecznie sprawny system organizacji odbioru
odpadów
- Funkcjonowanie dużej ilości składowisk niespełniających wymogi ochrony
środowiska.
STAN ŚRODOWISKA, W TYM EKOLOGICZNE WARUNKI ŻYCIA LUDZI
- Występowanie zagrożenia powodziowego o charakterze odlądowym (rzeki) i
odmorskim, obejmującego zwłaszcza Żuławy Wiślane (w tym część Gdańska), Dolinę
Dolnej Wisły, część strefy nadmorskiej oraz niektóre odcinki dolin Redy, Łeby i
Słupi
- Zmiany klimatyczne – wzrost częstości ekstremalnych stanów pogodowych
(huragany, nawalne deszcze, susze itp.) ze skutkami o charakterze klęsk
żywiołowych
- Fizyczne zagrożenie strefy brzegowej morza i bezpieczeństwa ludzi w wyniku
wzrostu poziomu morza i ekstremalnych zjawisk hydrometeorologicznych (wzrost
liczby i siły sztormów) oraz zabudowy klifów i terenów zalewowych
- Dominujący wpływ zanieczyszczonych wód Wisły na stan zanieczyszczenia wód
Zatoki Gdańskiej
- Postępująca degradacja jezior
- Pogarszanie się warunków akustycznych w miastach
- Występowanie obszarów wymagających programów naprawczych ze względu na
przekroczenia standardów jakości powietrza
- Zanieczyszczanie lasów, oczek i rowów przydrożnych odpadami komunalnymi
- Utrata zdolności retencyjnej poprzez regulację rzek, zasypywanie i degradację
mokradeł i terenów podmokłych
- Intensywny rozwój motoryzacji i wzrost oddziaływania związanych z nią
zanieczyszczeń na stan atmosfery.
MONITORING ŚRODOWISKA, INFORMACJA I EDUKACJA EKOLOGICZNA
- Brak priorytetu dla postępowania zgodnie z zasadami zrównoważonego rozwoju
dostrzegany niemal na wszystkich szczeblach samorządu terytorialnego
- Obojętność mediów wobec problemów ochrony środowiska
- Słabość regionalnych organizacji ekologicznych
- Brak zainteresowania społeczeństwa wobec postaw i zachowań proekologicznych.
4. CELE I ZADANIA STRATEGII WFOŚIGW W GDAŃSKU
Najważniejszym zadaniem „Strategii Działania Wojewódzkiego Funduszu Ochrony
Środowiska i Gospodarki Wodnej w Gdańsku na lata 2009 – 2012” jest określenie
priorytetów oraz ogólnych ram dla finansowego wsparcia przedsięwzięć
umożliwiających m.in.:
- poprawę stanu środowiska w województwie
- zapewnienie bezpieczeństwa ekologicznego mieszkańców
- ochronę zasobów przyrodniczych regionu
- przeciwdziałanie przyspieszonym zmianom klimatu
Cele wszelkich zadań realizowanych przy współudziale środków Funduszu muszą
być zgodne z zapisami następujących dokumentów strategicznych:
- Traktat akcesyjny Polski do Unii Europejskiej
- Strategia Rozwoju Kraju
- Polska 2025 - długookresowej strategii trwałego i zrównoważonego rozwoju
- Narodowe Strategiczne Ramy Odniesienia 2007-2013 (Narodowa Strategia
Spójności)
- Polityka Ekologiczna Państwa na lata 2007-2010, z uwzględnieniem perspektywy
na lata 2011-2014
- Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko na lata 2007-2013
- Strategia Rozwoju Województwa Pomorskiego 2020
- Regionalny Program Operacyjny dla Województwa Pomorskiego na lata 2007-2013
- Program Ochrony Środowiska Województwa Pomorskiego na lata 2007-2010
z uwzględnieniem perspektywy na lata 2011-2014
- Plan Gospodarki Odpadami dla Województwa Pomorskiego 2010
Wdrażając priorytety określone w powyższych dokumentach oraz na podstawie
analizy bieżącej sytuacji w regionie, zostały określone cele Funduszu na lata
2009-2012:
Aby osiągnąć postawione cele oraz zapewnić społeczeństwu Pomorza aktywne
uczestnictwo w realizacji polityki ekologicznej województwa, Fundusz będzie
wspierał następujące zadania:
- Projekty inwestycyjne z zakresu ochrony środowiska i gospodarki wodnej
realizowane z zaangażowaniem środków Unii Europejskiej oraz innych źródeł
bezzwrotnej pomocy, umożliwiające spełnienie postanowień Traktatu Akcesyjnego i
Polityki Ekologicznej Państwa
- Projekty inwestycyjne i nieinwestycyjne realizowane z zaangażowaniem środków
krajowych z zakresu ochrony wód i gospodarki wodnej, ochrony powietrza i
energetyki odnawialnej, gospodarki odpadami oraz ochrony przyrody
- Projekty badawcze oraz wdrożenia innowacyjnych technik i technologii z
zakresu ochrony środowiska i gospodarki wodnej
- Projekty z zakresu czynnej ochrony przyrody, mające na celu zwiększenie
różnorodności przyrodniczej i odnowę cennych przyrodniczo siedlisk
- Projekty z zakresu edukacji ekologicznej
5. UWARUNKOWANIA DZIAŁANIA WFOŚiGW w GDAŃSKU
Uwarunkowania działania Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i
Gospodarki Wodnej w Gdańsku wiążą się z wdrażaniem programów wynikających ze
stosownych dokumentów, w tym m.in. z następujących: „Polityka Ekologicznej
Państwa”, „Narodowy Planu Rozwoju”, „Narodowa Strategia Edukacji Ekologicznej”,
„Wspólna Strategia Działania Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki
Wodnej i wojewódzkich funduszy ochrony środowiska na lata 2009 – 2012” oraz
„Program Ochrony Środowiska Województwa Pomorskiego na lata 2007-2010 z
uwzględnieniem perspektywy 2011-2014” oraz związanych z realizacją
najważniejszych dla funkcjonowania Funduszu ustaw, w tym szczególnie Prawo
ochrony środowiska, Prawo wodne oraz dyrektyw UE. Doświadczenie WFOŚiGW
w Gdańsku w przygotowaniu i realizacji dotychczasowych projektów będą
wykorzystane przy realizacji Strategii działania WFOŚiGW w Gdańsku na lata
2009-2012.

- Funkcjonowanie systemu ekonomiczno-finansowego w obszarze ochrony
środowiska, gdzie fundusze ekologiczne takie jak: Narodowy Fundusz Ochrony
Środowiska i Gospodarki Wodnej oraz fundusze wojewódzkie pełnią znaczącą rolę
- Udział zagranicznych źródeł finansowania przedsięwzięć (fundusze
strukturalne, Mechanizm Finansowy Europejskiego Obszaru Gospodarczego i Norweski
Mechanizm Finansowy, Bank Światowy, Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju ,
Europejski Bank Inwestycyjny)
- Uwzględnienie roli komercyjnych instytucji finansowych wspomagających
działania służące ochronie środowiska
- Funkcjonowanie systemu opłat ekologicznych oraz zmiany w tym systemie
- Konieczność równego traktowania podmiotów na jednolitym rynku europejskim
- Uwzględnienie w działalności Funduszu warunków dopuszczalności i zasad
udzielania pomocy publicznej
- Rozwój i przekształcenia służb ochrony środowiska
- Uwarunkowania finansowe (inflacja, kursy walutowe itp.)
- Warunki rynkowe, szczególnie w sektorze budowlanym
- Uchwalanie nowych ustaw krajowych oraz przyjmowanie przez UE nowych dyrektyw

DZIAŁALNOŚĆ STATUTOWA
- Doskonalenie działań umożliwiających przygotowanie najlepszych projektów,
których efektem będzie zmniejszenie presji na środowisko w województwie
pomorskim
- Stopniowe, dalsze zdobywanie doświadczeń i budowanie kompetencji we
współpracy ze służbami ochrony środowiska, Ministerstwem Środowiska,
Ministerstwem Rozwoju Regionalnego, Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i
Gospodarki Wodnej Centrum Koordynacji Projektów Środowiskowych,, Ekofunduszem,
oraz bankami komercyjnymi (w tym Bankiem Ochrony Środowiska)
- Optymalizacja działalności finansowej (utrzymanie płynności finansowej,
zarządzanie wolnymi środkami, współpraca z bankami)
- Sprawne zarządzanie środkami finansowymi w celu zapewnienia potencjalnym
Beneficjentom możliwości skutecznego wykorzystania funduszy UE
- Udoskonalanie standardów obsługi poszczególnych grup beneficjentów
- Aktywne zaangażowanie na forum regionalnym i krajowym w promowanie czystych
technologii oraz zarządzania środowiskowego zgodnego z zasadami zrównoważonego
rozwoju
- Aktywne uczestnictwo w pozyskiwaniu środków UE dla działań służących
zrównoważonemu rozwojowi ze szczególnym uwzględnieniem innowacyjnych
technologii.
DZIAŁANIA ORGANIZACYJNE
- Udoskonalanie struktury organizacyjnej Funduszu w sferze działalności
związanej z pełnieniem przez Wojewódzki Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w
Gdańsku roli Instytucji Wdrażającej PO IiŚ- I i II oś priorytetowa
- Doskonalenie organizacyjnych ram merytorycznej współpracy ekspertów Funduszu
z beneficjentami na rzecz realizacji projektów mających na celu aktywne
promowanie zasad zrównoważonego rozwoju
- Rozbudowa i unowocześnienie systemu informatycznego.
DZIAŁANIA SZKOLENIOWE I EDUKACYJNE
- Wspomaganie szkoleń służb ochrony środowiska i ochrony przyrody w
województwie
- Szkolenia pracowników Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki
Wodnej w Gdańsku
- Promowanie walorów przyrodniczych województwa oraz postaw i zachowań
proekologicznych
- Doskonalenie prac nad zapewnieniem mieszkańcom regionu szerokiego dostępu do
informacji o środowisku.
6. GŁÓWNE ZAŁOŻENIA WSPÓLNEJ STRATEGII DZIAŁANIA NFOŚIGW I WOJEWÓDZKICH
FUNDUSZY NA LATA 2009-2012
Wspólna strategia działania wyznacza ogólne kierunki wspólnej działalności i
współpracy dla finansowego wspierania przedsięwzięć na rzecz ochrony środowiska
i gospodarki wodnej, w szczególności w dziedzinie współdziałania funduszy ekologicznych w absorpcji
nie podlegających zwrotowi środków z Unii Europejskiej. Pozostałą działalność w
tym zakresie pozostawiono suwerennej decyzji Funduszy.
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej oraz wojewódzkie
fundusze są samodzielnymi instytucjami finansowymi, posiadającymi osobowość
prawną. Osobowość prawna stanowi nadrzędny walor Funduszy, tworzący warunki do
kierowania się w działaniu perspektywiczną misją. Fundusze tworzą podstawowy
element polskiego systemu finansowania ochrony środowiska.
Fundusze posiadają kilkunastoletnie doświadczenie w finansowym wspomaganiu
przedsięwzięć związanych z ochroną środowiska, wynikających z Polityki
Ekologicznej Państwa oraz z polityk regionalnych. Dotychczasowy system jest
spójny, sprawnie funkcjonujący i gwarantujący zbilansowanie środków na
inwestycje proekologiczne spełniające wymagane kryteria. Narodowy Fundusz i
wojewódzkie fundusze posiadają doświadczenie w finansowaniu podmiotów o różnych
formach organizacyjno-prawnych. Posiadają ponadto zasoby wysoko kwalifikowanych
kadr, potencjał ekonomiczny i organizacyjny. Fundusze cechuje wysoka identyfikacja przez krajowe i
zagraniczne organizacje działające na rzecz ochrony środowiska i gospodarki
wodnej. Dzięki temu fundusze mają szczególne możliwości efektywnego działania na
rzecz realizacji polityki ekologicznej kraju.
W Strategii przewiduje się rosnący popyt na krajowe źródła finansowania
przedsięwzięć ochronnych. Systematycznie zwiększająca się pomoc unijna obniżyła
co prawda atrakcyjność środków krajowych - jednak podaż środków bezzwrotnych UE
jest ograniczona. Środki unijne nie umożliwią zatem zrealizowania zobowiązań
akcesyjnych oraz innych celów polityki ekologicznej, w tym zadań wynikających z
nowszych (niż akcesyjne) regulacji środowiskowych UE. Przewidywana kumulacja
zapotrzebowania wynika z narosłych zaległości inwestycyjnych oraz ze zbliżających się celów przejściowych z
dyrektyw odpadowych, o komunalnych oczyszczalniach ścieków, oszczędności energii
i OŹE.
Możliwości finansowe wojewódzkich funduszy są zróżnicowane. Są regiony, w
których fundusze nie mogą w pełni zaangażować się we współfinansowanie zadań
proekologicznych z uwagi na ograniczone przychody. Dlatego też uzasadnionym jest
wspomaganie przedsięwzięć realizowanych na terenach objętych zakresem działania
„słabszych finansowo” wojewódzkich funduszy przez NFOŚiGW w formie
współfinansowania z właściwym wojewódzkim funduszem lub udzielenie pożyczki temu
funduszowi.
Porównanie zapotrzebowania na środki krajowe wynikające z realizacji PO IiŚ
z planowanymi przychodami funduszy oraz strukturą ich wydatków wskazuje, że
absorpcja pomocy unijnej na ochronę środowiska w okresie 2009-2012 jest realna
pod warunkiem:
- zwiększenia wkładu własnego inwestorów (który będzie wymuszany zmianą
oferowanych produktów finansowych),
- zacieśnienia współpracy pomiędzy systemem funduszy,
- dopuszczeniu do stabilizacji majątku funduszy lub nawet jego zmniejszeniu w przypadku dużego popytu na środki.
- usunięciu nieelastycznych ograniczeń w gospodarowaniu środkami subfunduszy.
Istotnym, planowanym w niniejszej Strategii krokiem będzie modyfikacja
oferowanych przez fundusze produktów finansowych zmierzająca w kierunku
zwiększenia zaangażowania finansowego beneficjentów. Poszczególne fundusze
ekologiczne mają różną strukturę aktywów w zależności od stosowanej dotychczas
relacji między instrumentami dłużnymi a dotacyjnymi. W związku z tym nie da się zaproponować im jednolitej polityki
zachowania aktywów lub stopniowej dekapitalizacji. Tym niemniej problem
międzyokresowej redystrybucji środków jest postawiony przy jasno określonej
hierarchii celów gdzie realizacja polityki ekologicznej, wypełnianie zobowiązań
akcesyjnych mają wyższy priorytet niż pomnażanie majątku własnego funduszy.
Zmiany te będą planowane strategicznie i nie będą spontanicznym efektem
wspierania projektów, które zostały akurat zgłoszone do funduszy
Skuteczne wdrażanie Strategii będzie możliwe tylko w przypadku ciągłego jej
monitorowania i weryfikacji podejmowanych działań dla uzyskiwania jak
najlepszych rezultatów. Okresowa informacja o realizacji Strategii
przygotowywana będzie do 30 czerwca każdego roku przez NFOŚiGW. Informacja ta,
oraz informacja o wdrażaniu poszczególnych strategii, powstanie na podstawie
sprawozdań, przekazywanych corocznie zgodnie z obowiązkiem ustawowym przez
wojewódzkie fundusze. Opracowana informacja z realizacji Strategii będzie
przedmiotem wspólnej corocznej analizy i uzgodnień wszystkich Funduszy.
Przewiduje się ponadto monitoring efektywności kosztowej i efektów ekologicznych
uzyskanych w wyniku realizacji projektów poprzez budowę wspólnej bazy danych o
projektach i ich efektach.
7. PRIORYTETY STRATEGII DZIAŁANIA
WFOŚiGW W GDAŃSKU
Głównym zagrożeniem dla środowiska w województwie pomorskim jest
zanieczyszczenie wód powierzchniowych, wysoki poziom zanieczyszczeń powietrza
(głównie pyłu PM10) w największych miastach regionu, wzrost ilości nie zagospodarowanych odpadów
oraz postępująca degradacja siedlisk na obszarach cennych przyrodniczo.
Przy podziale środków Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki
Wodnej w Gdańsku preferencje będą uzyskiwały następujące działania zgodne z
Polityką Ekologiczną Państwa, „Narodowym Programem Rozwoju” i „Programem Ochrony
Środowiska Województwa pomorskiego na lata 2007-2010 z uwzględnieniem
perspektywy 2011-2014” oraz dyrektywami Unii Europejskiej:
- Zapobieganie powstawaniu zanieczyszczeń
- Ograniczenie emisji
- Oszczędność i odzysk energii, wody i surowców oraz inne gospodarcze
wykorzystanie odpadów
- Zintegrowane podejście do ograniczenia i likwidacji zanieczyszczeń i zagrożeń
- Zmniejszenie energochłonności gospodarki oraz wzrost wykorzystania energii ze
źródeł odnawialnych
- Podnoszenie świadomości ekologicznej społeczeństwa i zapewnienie możliwości
udziału społeczeństwa w ochronie środowiska
- Dbałość o zachowanie dziedzictwa przyrodniczego.
Przy wyborze przedsięwzięć Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki
Wodnej w Gdańsku będzie uwzględniał następujące zasady:
- likwidacja bezpośrednich zagrożeń dla życia i zdrowia ludzi
- zrównoważone korzystanie z zasobów środowiska
- przeciwdziałanie degradacji środowiska
- wnioski wynikające z ocen oddziaływania na środowisko
- promocja proekologicznych postaw i poczucia odpowiedzialności za stan
środowiska
- efektywność ekologiczno-ekonomiczna
- demonstracyjny lub pilotażowy charakter przedsięwzięć.
Planowanie wydatków WFOŚiGW odbywać się będzie z uwzględnieniem priorytetów
określonych w „Programie Ochrony Środowiska Województwa Pomorskiego na lata
2007-2010 z uwzględnieniem perspektywy 2011-2014”, to znaczy największe środki
kierowane będą na:
- ochronę wód
- ochronę powietrza
- gospodarkę odpadami
- edukację ekologiczną oraz ochronę przyrody.
Środki finansowe przekazywane na cele ochrony środowiska muszą cechować się
znaczącymi efektami ekologicznymi – w ten sposób mogą uzyskać dużą akceptację
społeczną. Niezbędne jest więc funkcjonowanie odpowiedniego systemu zarządzania
informacją oraz doskonalenie procedury wyboru przedsięwzięć na podstawie
kryteriów ekologicznych i ekonomicznych. Mechanizmy te będą opierać się na
następujących instrumentach:
 | - skuteczności ekologicznej |
Dotyczy analizy i oceny wniosków w zakresie:
- Efektu ekologicznego w odniesieniu do ilości usuniętych zanieczyszczeń;
- Stopnia powiązania projektu z innymi działaniami na rzecz ochrony środowiska,
podejmowanymi w skali dorzecza, gminy, powiatu, województwa, przedsiębiorstwa;
- Uwzględnienia priorytetu dla działań likwidujących zagrożenia u źródła ich
powstawania;
- Realizacji projektu na obszarach chronionych
 | - efektywności ekonomicznej |
Przy ocenie wykorzystywane będą wskaźniki ekonomiczne i finansowe, obejmujące m.in:
- Koszt zadania:
- Okres realizacji przedsięwzięcia;
- Zbilansowanie źródeł finansowania inwestycji;
- Koszty jednostkowe zadania.
7.1. CELE I DZIAŁANIA W ZAKRESIE GOSPODARKI
WODNO-ŚCIEKOWEJ I OCHRONY WÓD
Ochrona zasobów wodnych oraz właściwe gospodarowanie tymi zasobami należy do
najważniejszych zadań Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki
Wodnej w Gdańsku. Największym wyzwaniem w zakresie ochrony wód jest realizacja
wymagań Dyrektywy 2000/60/WE z dnia 23 października 2000 r. zwanej Ramową
Dyrektywą Wodną. Jej postanowienia dotyczą zarówno wód powierzchniowych, wód
przybrzeżnych jak i wód podziemnych. Głównym celem środowiskowym RDW jest
osiągnięcie do 2015r. dobrego stanu wód.
Celem działań Funduszu jest zabezpieczenie odpowiednich zasobów wody
zaspakajających potrzeby mieszkańców województwa pomorskiego. Jakość zasobów
wody determinuje w znacznym stopniu możliwość zaopatrzenie ludności w wodę. Odprowadzanie
nieoczyszczonych lub źle oczyszczonych ścieków powoduje zarówno degradację
środowiska jak i różnorodne negatywne skutki zdrowotne u ludzi.
Zaspakajanie potrzeb ludności to nie tylko zaopatrzenie mieszkańców w wodę
zdatną do picia, ale również stwarzanie możliwość rekreacji i wypoczynku.
Dlatego też ważna jest poprawa jakości wód płynących i stojących, znajdujących
się na terenie naszego województwa, poprzez ograniczenie spływu zanieczyszczeń
do rzek i jezior, jak również Morza Bałtyckiego.
Zgodnie z założeniami Krajowego Programu Oczyszczania Ścieków Komunalnych (KPOŚK),
do końca 2010r. aglomeracje powyżej 15.000 RLM powinny zostać wyposażone w
zbiorcze systemy kanalizacji sanitarnej i oczyszczalnie ścieków. W perspektywie
do roku 2015 powyższe cele powinny zostać również osiągnięte w aglomeracjach
powyżej 2.000 RLM.
Fundusz będzie aktywnie uczestniczyć w realizacji zadań wynikających z KPOŚK.
W województwie pomorskim ponad 75% ludności obsługiwana jest przez oczyszczalnie
ścieków. Wszystkie miasta i większość miejscowości będących siedzibami gmin są
skanalizowane i wyposażone w oczyszczalnie ścieków. Odsetek ludności miast
korzystających z kanalizacji sanitarnej wynosi ponad 90%. Stopień skanalizowania
gmin wiejskich jest znacznie niższy - wynosi nieco ponad 30%. W latach 2009-2012
wspomagane będą zadania związane z budową, rozbudową i przebudową sieci
kanalizacji zbiorczych, głównie na obszarach wiejskich. Wielokrotnie wiązać się
to będzie z rozbudową i modernizacją istniejących oczyszczalni ścieków,. Istotne będzie również
efektywne wykorzystanie potencjału istniejących oczyszczalni ścieków.
Z uwagi na rozproszony charakter zabudowy w niektórych regionach województwa
niezasadna ekonomicznie jest budowa sieci kanalizacyjnej. W obszarach tych,
często o wysokiej wartości przyrodniczej, Fundusz wspomagać będzie tworzenie
alternatywnych systemów unieszkodliwiania ścieków bytowo-gospodarczych, w tym
opartych na przydomowych oczyszczalniach ścieków.
Niezmiernie istotne jest również ograniczenie uciążliwości ścieków
odprowadzanych przez zakłady produkcyjne. W tym zakresie preferowane będą
projekty zgodne z wymogami dokumentów referencyjnych Najlepszych Dostępnych
Technik (BAT), prowadzące do zmniejszenia zużycia wody, mające na celu
ograniczenie ilości powstających ścieków lub ograniczenie ilości substancji
niebezpiecznych odprowadzanych wraz ze ściekami. W tym celu prowadzona będzie
pomoc techniczna dla beneficjentów nie mających odpowiedniego doświadczenia w
zakresie najnowocześniejszych rozwiązań technicznych i technologicznych.
Wśród ważnych zadań postawionych przed Funduszem należy wymienić również
zapewnienie bezpieczeństwa osobom zamieszkałym na obszarach zagrożonych
powodziami, zwłaszcza na terenie Żuław Wiślanych.
- Ochrona wód w zlewniach rzek oraz na obszarach ochronnych zbiorników wód
podziemnych i powierzchniowych stanowiących źródło wody dla potrzeb komunalnych
- Przedsięwzięcia ograniczające zrzut zanieczyszczeń do powierzchniowych wód
śródlądowych i morskich
- Budowa, rozbudowa i modernizacja istniejących oczyszczalni oraz budowa
systemów kanalizacyjnych dociążających istniejące oczyszczalnie ścieków,
realizacja Krajowego Programu Oczyszczania Ścieków Komunalnych
- Przedsięwzięcia polegające na ograniczeniu degradacji jezior o szczególnie
wrażliwych ekosystemach (np. jezior lobeliowych) oraz rekultywacji i
rewitalizacji jezior zdegradowanych
- Zabezpieczenie przed powodzią i podtopieniem
- Zapewnienie odpowiedniej jakości wody przeznaczonej do celów komunalnych.
Przy wyborze projektów do realizacji, Fundusz uwzględniać będzie przede
wszystkim ocenę efektu ekologicznego przedsięwzięcia. Warunkiem dofinansowania
będzie osiągnięcie optymalnych pod względem ekonomicznym i technicznym rozwiązań
przy jednoczesnym zachowaniu walorów środowiska.
7.2. CELE I DZIAŁANIA W ZAKRESIE OCHRONY POWIETRZA, OCHRONY PRZED HAŁASEM I
ENERGETYKI ODNAWIALNEJ
Głównym zadaniem Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki
Wodnej w Gdańsku związanym z ochroną powietrza, ochroną przed hałasem i energetyką
odnawialną jest pomoc w osiągnięciu celów wynikających ze sporządzonej przez
Komisję Europejską w 2007r. Białej Księgi "Energia dla przyszłości – odnawialne źródła energii"
oraz Polityki Energetycznej Polski do 2020 roku, czyli:
- Zmniejszenie zużycia energii i surowców poprzez promowanie oszczędności i podwyższenie sprawności wytwarzania oraz obniżenie strat w procesie
przesyłania i dystrybucji energii
- Ograniczenie emisji gazów cieplarnianych i zanieczyszczeń do powietrza
poprzez modernizację technologii spalania paliw oraz zmianę rodzaju i jakości
paliw
- Zwiększenie udziału energii pochodzącej ze źródeł odnawialnych
- Ograniczenie uciążliwości hałasu
- Ograniczenie niskiej emisji
- Wdrażanie najnowszych technologii w przemyśle, energetyce i gospodarce komunalnej
- Realizację kompleksowych programów modernizacji systemów grzewczych
- Rozbudowę systemów monitoringu jakości powietrza
- Wspieranie ekologicznych form transportu
- Badania naukowe dotyczące nowych paliw i źródeł ciepła.

- Ograniczenie niskiej emisji na terenie województwa ze szczególnym
uwzględnieniem obszarów objętych programami ochrony powietrza
- Kompleksowa modernizacja źródeł i systemów zaopatrzenia w ciepło w miastach
- Budowa lokalnych, małych źródeł energii produkujących zarówno energię
elektryczną jak i ciepło na potrzeby lokalne, nie wymagające przesyłania jej na
duże odległości.
- Wykorzystanie odnawialnych źródeł energii w sposób nie pogarszający stanu
środowiska.
- Wdrażanie „czystych technologii” w przemyśle i gospodarce komunalnej
województwa, w szczególności wykorzystujące odnawialne lub alternatywne źródła
energii oraz prowadzące do zmniejszenia emisji zanieczyszczeń gazowych i
pyłowych.
Dzięki tym działaniom województwo pomorskie będzie miało szansę na dalszą
poprawę stanu środowiska: zmniejszenie emisji zanieczyszczeń szczególnie
szkodliwych dla zdrowia i zanieczyszczeń wywierających najbardziej niekorzystny wpływ na ekosystemy
(trwałe zanieczyszczenia organiczne, substancje zakwaszające, pyły i lotne
związki organiczne) oraz poprawę jakości powietrza.
7.3. CELE I DZIAŁANIA W ZAKRESIE GOSPODARKI ODPADAMI
I OCHRONY POWIERZCHNI ZIEMI
Przy wyborze przedsięwzięć dotyczących finansowania gospodarki odpadami,
posługując się wskaźnikami presji na środowisko określonymi w Polityce
Ekologicznej Państwa jako:
- zapobieganie powstawaniu odpadów
- odzyskiwanie surowców i ponowne wykorzystanie odpadów
- bezpieczne dla środowiska końcowe unieszkodliwianie odpadów niewykorzystanych (zmniejszenie ilości wytwarzanych i składowanych odpadów, rozszerzenie zakresu ich gospodarczego wykorzystania)
- ograniczenie zagrożeń dla środowiska ze strony odpadów niebezpiecznych
Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Gdańsku będzie dążył
do wyboru przedsięwzięć według następujących grup zagadnień:
OGRANICZENIE ILOŚCI ODPADÓW UNIESZKODLIWIANYCH POPRZEZ
Składowanie
- Wdrażanie planów gospodarki odpadami w powiatach, gminach oraz związkach gmin
oraz na terenach cennych przyrodniczo
- Realizacja rozwiązań kompleksowych, zintegrowanych, uwzględniających wszystkie
wytwarzane odpady możliwe do zagospodarowania
- Zwiększenie udziału odzysku, w tym w szczególności odzysku energii z odpadów.
Selektywna zbiórka odpadów
- Edukacja wszystkich wytwórców odpadów
- Wdrażanie systemów selektywnego zbierania odpadów możliwych do wykorzystania
Ograniczanie objętości i masy odpadów
- Wdrażanie systemów zbiórki odpadów wielkogabarytowych oraz technologii ich
zagospodarowania
- Uszlachetnianie odpadów przeznaczonych do dalszego wykorzystania
- Wyposażanie istniejących składowisk w sprzęt umożliwiający zmniejszanie ilości i objętości odpadów
- Promowanie kompostowania odpadów z terenów zielonych, ulegających
biodegradacji z gospodarstw domowych oraz osadów ściekowych
- Rozwój lokalnych kompostowni, w tym przydomowych, wykorzystujących frakcje
odpadów komunalnych ulegających biodegradacji.
Budowa zakładów zagospodarowania odpadów komunalnych w układzie
ponadregionalnym tzn. dla powiatów i związków gmin
- Wdrażanie koncepcji budowy zintegrowanej sieci zakładów zagospodarowania
odpadów (ZZO) zgodnie z Wojewódzkim Planem Gospodarki Odpadami 2010
- Zamykanie nieefektywnych składowisk lokalnych i zapewnienie funkcjonowania
składowisk ponadgminnych oraz modernizacja istniejących składowisk w ramach ZZO
- Wdrażanie przeładunkowego systemu transportu (dwustopniowego) przy transporcie
odpadów komunalnych do ZZO w sytuacjach uzasadnionych ekonomicznie.
Technologie ograniczające ilości odpadów
- Wspomaganie zmian procesów technologicznych prowadzących do zmniejszania
ilości odpadów lub ograniczenia ich uciążliwości
- Tworzenie zakładów unieszkodliwiania odpadów niebezpiecznych
- Tworzenie systemów zbiórki, odzysku i unieszkodliwiania odpadów
niebezpiecznych pochodzących z sektora gospodarczego oraz ze strumienia odpadów
komunalnych.
Wykorzystanie odpadów jako surowca
- Wspomaganie zmian technologicznych prowadzących do wykorzystywania odpadów
jako surowca w kolejnych procesach technologicznych.
- Wykorzystanie odpadów jako źródła energii
- Budowa zakładów lub instalacji odzysku odpadów
- Segregacja u źródła odpadów niebezpiecznych wytwarzanych w gospodarstwach
domowych
- Identyfikacja zagrożeń i podejmowanie działań zmierzających do
przeprowadzenia rekultywacji i likwidacji składowisk przeznaczonych do
zamknięcia
- Rekultywacja składowisk odpadów niespełniających wymogów prawa dla tego typu
instalacji
- Rekultywacja terenów zdegradowanych.
7.4. CELE I DZIAŁANIA W ZAKRESIE OCHRONY PRZYRODY,
INFORMACJI I EDUKACJI EKOLOGICZNEJ
Środki Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w
Gdańsku przeznaczane są m. in. na edukację ekologiczną, propagowanie działań
proekologicznych i zasady zrównoważonego rozwoju, działań w zakresie ochrony przyrody, a także na
dofinansowanie badań naukowych w zakresie ochrony środowiska oraz wdrażania
i upowszechniania ich wyników.
Wnioskodawcy realizujący zadania dotyczące edukacji ekologicznej i ochrony
przyrody stanowią najliczniejszą grupę. Świadczy to o znaczącej aktywności w tej
dziedzinie zarówno samorządów, szkół różnego typu, zarządów parków
krajobrazowych, administracji leśnej, jak również organizacji ekologicznych.
WFOŚiGW w Gdańsku będzie wspierał realizację zadań edukacyjnych, które:
- są poprawne pod względem merytorycznym, prezentują aktualny stan wiedzy z zakresu edukacji, ochrony środowiska i rozwoju zrównoważonego
- traktują człowieka jako podmiot rozwoju zrównoważonego, posiadający prawo do
zdrowego i aktywnego życia w zgodzie z naturą
- zakładają aktywne metody edukacji, są atrakcyjne dla odbiorcy
- są realizowane w oparciu o lokalne programy autorskie lub są skoordynowane
z innymi formami edukacji prowadzonej na terenie woj. pomorskiego, kraju oraz
programami międzynarodowymi
- wykształcają pozytywne nawyki, promują zdrowy, sprzyjający zachowaniu zasobów
przyrody styl życia oraz powodują wzrost świadomości społecznej
- nie są jednorazową, spektakularną akcją, lecz mają za zadanie spowodować
długotrwały efekt poprzez kształtowanie świadomości ekologicznej
- nie skupiają się na przedstawieniu negatywnych przykładów, lecz wskazują na
przyczyny i skutki problemów oraz możliwość pozytywnych rozwiązań
- uwzględniają zmiany zachodzące we współczesnym świecie, sięgają po nowoczesne
środki przekazu i pomagają zaznajomić się z aktualnymi problemami
- zapewniają pełny dostęp do informacji o środowisku i jego ochronie.
WFOŚiGW w Gdańsku będzie wspierał działania, służące ochronie przyrody, które dotyczą:
- Zachowania bioróżnorodności
- Zachowania walorów przyrodniczych obszarów Natura 2000, parków narodowych,
parków krajobrazowych, rezerwatów, obszarów chronionego krajobrazu, użytków
ekologicznych, leśnych kompleksów promocyjnych, pomników przyrody, zabytkowych
parków
- Rewitalizacji ekosystemu Zatoki Puckiej - przywrócenia siedlisk i gatunków,
które powinny je zasiedlać
- Ochrony siedlisk i krajobrazów naturalnych pasa nadbrzeżnego Zatoki Puckiej,
Gdańskiej i Zalewu Wiślanego
- Ochrony terenów podmokłych - torfowisk, mokradeł, oczek śródpolnych i
śródleśnych
- Reintrodukcji gatunków zagrożonych wyginięciem
- Czynnej ochrony przyrody w celu zachowania i renaturyzacji siedlisk np. przez
wykaszanie i odkrzewianie łąk lub przywracanie naturalnego, meandrującego nurtu
rzekom. Poprawienia warunków naturalnego rozrodu gatunków rzadkich między innymi
poprzez budowę przepławek, gniazd i skrzynek lęgowych dla ptaków, nietoperzy i
innych chronionych zwierząt dziuplastych oraz miejsc bytowania dla gadów i
płazów
- Ochrony i tworzenia korytarzy ekologicznych, a także nadziemnych i podziemnych
przejść dla zwierząt
- Ochrony ekosystemów leśnych, w tym przebudowy drzewostanów w kierunku
utworzenia lasów zgodnych z typem siedliska
- Ochrony krajobrazu pojezierzy oraz tradycyjnego krajobrazu rolniczego na
terenach parków krajobrazowych
- Tworzenia zadrzewień i zakrzewień oraz miedz śródpolnych
- Dofinansowania ośrodków rehabilitacji zwierząt chronionych, gdzie leczone są
chore
i ranne zwierzęta, a następnie przystosowywane do życia na wolności
- Tworzenia ścieżek edukacyjno-przyrodniczych, miejsc biwakowania i postoju,
ścieżek spacerowych i rowerowych w celu ukierunkowania ruchu turystycznego i
ograniczenia antropopresji na terenach objętych ochroną
- Rewitalizacji założeń parkowych oraz tworzenia nowych parków i terenów
zielonych

- Prowadzenie i wyposażanie istniejących tzw. Zielonych Szkół oraz ośrodków
informacji o środowisku służących mieszkańcom województwa,
- Publikacje i audycje o tematyce ekologicznej,
- Wojewódzkie, powiatowe, gminne programy i kampanie edukacyjne oraz
informacyjne,
- Ścieżki przyrodnicze i izby edukacyjne,
- Wojewódzkie konkursy propagujące wiedzę ekologiczną.
- Badania naukowe i upowszechnianie ich wyników oraz postępu technicznego i innowacji w ochronie środowiska i gospodarce wodnej.
- Programy działań promujących wzrost świadomości społecznej w zakresie
zasady zrównoważonego rozwoju.
- Wspieranie aktywnych form ochrony przyrody.
Aby skoordynować działania z zakresu edukacji ekologicznej, ochrony
środowiska, krajobrazu i przyrody, a także upowszechnić ich wyniki oraz stworzyć
do nich powszechny dostęp, Fundusz będzie dofinansowywał działalność ośrodka
informacji o środowisku, zadaniem którego będzie udostępnianie istniejących baz
danych, popularyzacja zagadnień związanych z ochroną i stanem środowiska oraz
pomoc zainteresowanym w dotarciu do potrzebnych im informacji.
8. PROGRAM FINANSOWY
Po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej jednym z najważniejszych
priorytetów w skali kraju i w skali regionalnej stało się wygospodarowanie
środków finansowych niezbędnych do zapewnienia krajowego wkładu finansowego
umożliwiającego jak najpełniejsze wykorzystanie środków pochodzących z Unii
Europejskiej, przeznaczonych na ochronę środowiska i gospodarkę wodną. Wymusza
to ustalenie określonej hierarchii wydatkowania środków finansowych Funduszu.
Oznacza to, że środowiskowe projekty inwestycyjne i działania realizowane z udziałem środków UE, w szczególności objęte Programem
Operacyjnym Infrastruktura i Środowisko (POIiŚ) oraz Regionalnym Programem
Operacyjnym (RPO), będą dofinansowane w pierwszej kolejności.
Jednocześnie dla zapewnienia harmonijnej realizacji zadań określonych w
Programie Ochrony Środowiska Województwa Pomorskiego, a nie przewidzianych do
dofinansowania ze środków UE, część środków finansowych Funduszu będzie
przeznaczana wyłącznie na te zadania.
Środki Funduszu będą także przeznaczane na wspomaganie przedsięwzięć z
zakresu edukacji ekologicznej stymulujących kształtowanie właściwego stosunku
człowieka do środowiska.
Granice możliwości finansowania nowych przedsięwzięć służących ochronie
środowiska wyznacza stan majątku Funduszu. W celu zapewnienia należytej
płynności finansowej i zapewnienia niezbędnych środków w kolejnych latach objętych strategią, jak i w
latach wykraczających poza ramy niniejszej strategii, niezbędne jest utrzymanie
realnej wartości majątku Funduszu, co najmniej na obecnym poziomie.
Polityka finansowa Funduszu ukierunkowana będzie na realizację długofalowych
zadań wynikających z obowiązujących aktów prawnych oraz traktatu akcesyjnego.
Oznacza to, że Fundusz nie będzie dążył do minimalizacji wolnych środków na
koniec roku w przypadku, gdy z planów wynikać będzie, że przejściowo wolne
środki mogą i powinny być zaabsorbowane w latach następnych. Możliwe będzie
także przejściowe zadłużanie się Funduszu wykorzystując pożyczki z Narodowego
Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej lub kredyty komercyjne, w celu zapewnienia w latach
obowiązywania
Strategii, wkładu finansowego dla realizacji Krajowego Programu Oczyszczania
Ścieków Komunalnych, Krajowego Planu Gospodarki Odpadami oraz innych programów
objetych regulacjami ustawowymi zgodnie z Polityką Ekologiczną Państwa.
W najbliższych latach Fundusz nie planuje kapitałowej formy dofinansowywania
ochrony środowiska.
Dla osiągnięcia określonych w programie celów i skutecznego realizowania
przyjętych zadań niezbędna jest spójna z tymi celami polityka finansowa
Funduszu. Opierać się ona będzie na trzech podstawowych priorytetach.
Pozwoli to na systematyczne zwiększanie możliwości realizacji zadań
statutowych Funduszu oraz zaspokajanie potrzeb inwestycyjnych i rozwojowych
województwa w zakresie ochrony środowiska i procesów dostosowawczych do
standardów Unii Europejskiej.
Realizacja tego założenia zapewniona będzie poprzez spełnienie celów
finansowych:
- Dążenie do utrzymania w strukturze finansowania przedsięwzięć proporcji
pożyczek, dotacji i dopłat do odsetek do ogółu wydatków na poziomie:
- pożyczki 70 % ± 5 %
- dotacje 25 % ± 5 %
- dopłaty 5 % ± 4 %.
- Zwiększenie efektu mnożnikowego (efektu dźwigni) poprzez modyfikowanie
proponowanych produktów finansowych
- Rozwój mechanizmu zwiększania nakładów na ochronę środowiska w ramach pomocy
publicznej poprzez dopłaty do odsetek od kredytów komercyjnych. Dopłaty do
odsetek realizowane będą na poziomie zapewniającym porównywalność z
oprocentowaniem pożyczek.
- W celu pełnego wykorzystania środków pochodzących z Unii Europejskiej poprzez
zapewnienie odpowiedniego wkładu środków krajowych oraz maksymalnego
wykorzystania środków finansowych Funduszu, koniecznym może się okazać
zwiększenie poziomu dopłat do odsetek w ogólnym poziomie wydatków, a także
objęcie tymi dopłatami jednostek samorządu terytorialnego.
- Dążenie do ograniczenia udziału środków Funduszu w kosztach kwalifikowanych
przedsięwzięć inwestycyjnych do poziomu nie przekraczającego 50 %.
- Zmniejszanie poziomu umarzania pożyczek preferencyjnych w przypadku zadań
finansowanych z dużym udziałem środków dotacyjnych.

W realizacji tego priorytetu Fundusz kierował się będzie zasadami:
- Prowadzenie gospodarki finansowej w sposób zapewniający jak najpełniejsze
wykorzystanie środków pochodzących z Unii Europejskiej niepodlegających zwrotowi
przeznaczonych na ochronę środowiska i gospodarkę wodną, ujętych w Programie Operacyjnym Infrastruktura i Środowisko oraz w Regionalnym Programie
Operacyjnym, z uwzględnieniem wymogów ustawy Prawo ochrony środowiska.
- Planowanie wydatków z uwzględnieniem priorytetów określonych w „Programie
Ochrony Środowiska Województwa Pomorskiego”, i „Planie Gospodarki Odpadami”.
- Dążenie do utrzymania relacji nakładów na przedsięwzięcia inwestycyjne
realizowane z udziałem środków UE do nakładów na pozostałe zadania regionalne zgodne z „Programem Ochrony Środowiska Województwa Pomorskiego” w stosunku 70% do 30%.

- Umożliwi to usprawnienie wyboru do dofinansowania przedsięwzięć
najniezbędniejszych ekologicznie oraz racjonalnych ekonomicznie. Pozwoli
maksymalizować efekt ekologiczny przy minimalizacji kosztów osiągnięcia tego
efektu.
- Wybór zadań do dofinansowania oraz formy wsparcia finansowego w większym
stopniu uwzględniał będzie rachunek ekonomiczny i analizę zysków i strat
wynikających z realizacji lub zaniechania realizacji przedsięwzięcia.
- Fundusz angażował się będzie także w przedsięwzięcia niezbędne ekologicznie i efektywne ekonomicznie ale trudno wykonalne finansowo.
- Fundusz będzie systematycznie doskonalił swoje procedury w celu zbliżenia ich do procedur i standardów obowiązujących w Unii Europejskiej.
- Fundusz będzie wspierał ujednolicania procedur w skali kraju, szczególnie w przypadku dofinansowania zadań realizowanych z udziałem środków Unii
Europejskiej w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko
Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko
Na podstawie porozumienia z Ministrem Środowiska z dnia 25.06.2007r.
Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Gdańsku pełni rolę
Instytucji Wdrażającej dla I i II osi priorytetowej Programu Operacyjnego
Infrastruktura i Środowisko, dla projektów o wartości poniżej 25 mln euro.
Realizacja programu obejmującego okres finansowania 2007-2013 już się
rozpoczęła. W oparciu o wnioski złożone do Funduszu na I konkurs na dofinansowanie zadań z
Funduszu Spójności w ramach PO IiŚ dla I i II osi priorytetowej oraz na
podstawie danych zebranych od beneficjentów ze zidentyfikowanych zadań
planowanych do złożenia w kolejnych konkursach szacuje się, że zapotrzebowanie
na środki Funduszu będzie wynosiło około 100 mln zł. w przeciągu 5 lat od 2009 do 2013 roku. W tym okresie największe płatności będą przypadały w latach 2010 i 2011.
Regionalny Program Operacyjny
Z zapisów Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa Pomorskiego
wynika, że poziom dofinansowania środków unijnych kształtuje się na poziomie 70%-85%, w zależności od priorytetu i działania. W priorytetach związanych ze
środowiskiem, czyli w priorytecie 5 oraz w priorytecie 8.2 przewidziano udział środków budżetu
jednostek samorządu terytorialnego w wysokości 39 mln euro. Uwzględniając
minimalny wymagany udział własny beneficjentów na poziomie 2% i 5% wydatków
kwalifikowanych (zależnie od priorytetu), maksymalne zapotrzebowanie na środki
Funduszu nie powinno przekroczyć 128 mln zł w przypadku pokrycia w całości pozostałej części przypadającej na
budżet jednostek samorządu terytorialnego.
W rzeczywistości z uwagi na sposób liczenia luki finansowej oraz z uwagi na
wzrost kosztów inwestycji można przewidzieć, że średni poziom faktycznego
udziału środków unijnych spadnie do poziomu około 50%. Pociąga to za sobą
znaczny wzrost udziału środków krajowych i tym samym wzrost zapotrzebowania na
dofinansowanie zadań ze środków Funduszu. W skrajnej sytuacji może się ono
podwoić i sięgnąć nawet poziomu 250 mln zł, co przekracza możliwości finansowe
Funduszu w realnym czasie trwania inwestycji.
W związku z tym zakłada się, że na zadania środowiskowe w RPO w okresie
finansowania 2009-20012 zostanie przeznaczona kwota około 120 mln zł. Ponieważ w
priorytecie 8.2 cała alokacja środków została przeznaczona na konkursy ogłaszane
w 2008 roku, przewiduje się, że największe płatności przypadną w latach
2009-2011.
Zadania nie objęte PO IiŚ i RPO
Dla zachowania zrównoważonego rozwoju województwa i realizacji zadań w
obszarach nie korzystających ze wsparcia PO IiŚ i RPO oraz dla zapewnienia
realizacji zobowiązań przyjętych przez Polskę w Traktacie Akcesyjnym, Fundusz
planuje także dofinansowanie zadań nie objętych wyżej wymienionymi programami
operacyjnymi. Na realizację tych zadań przyjęto wydatkowanie kwoty około 95 mln
zł w latach objętych strategią.
wykres nr 1
Poza środkami własnymi Fundusz poszukiwał będzie innych źródeł finansowania
przedsięwzięć z zakresu ochrony środowiska i wspierał działania inwestorów na
rzecz pozyskania środków finansowych ze źródeł zewnętrznych zarówno krajowych
jak i zagranicznych. W tym celu kontynuowana będzie współpraca z Narodowym
Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej oraz bankami oraz częściowa
zmiana formy dofinansowania z pożyczek na dopłaty do odsetek. W przypadku
zaciągnięcia pożyczki lub kredytu maksymalny stan zadłużenia Funduszu nie
powinien przekroczyć 60% planowanych rocznych wpływów z tytułu opłat.
Ustawowy czteroletni okres obowiązywania Strategii obejmuje część obecnego
okresu finansowego Unii Europejskiej i przyjętych Programów Operacyjnych.
Zakończenie przyjętych do realizacji zadań wynikających z Narodowej Strategii
Spójności i zobowiązań Traktatu Akcesyjnego przypadnie w kolejnych latach,
dlatego działania określone na lata 2009-2012 powinny być kontynuowane. |